Руските банки објавија рекордни профити минатата година поттикнати од брзањето да земаат хипотеки субвенционирани од Владата, како и од бумот во финансирањето за купување средства што ги продаваат западните компании кои излегуваат од земјата, пишува „Фајненшел тајмс“.
И покрај строгите меѓународни санкции наменети да го изолираат финансискиот систем на Русија како казна за инвазијата врз Украина, руските банки генерираа 3,3 трилиони рубли (37 милијарди долари) во 2023 година, што е за околу 16 пати повеќе од претходната година, соопшти Руската централна банка (ЦБР) во извештајот објавен во вторникот.
Перформансите се „некако изненадувачки“, рече Александар Данилов, шеф на Одделот за банкарска регулација на ЦБР. Во март регулаторот процени дека добивката ќе биде поскромна и само „ќе надмине 1 трилион рубли (11 милијарди долари)“.
Рекордните профити се уште еден знак за релативната отпорност на руската економија и покрај напорите на САД и Европа да ѝ наштетат преку трговските ограничувања и други казнени мерки. Во вторникот Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) соопшти дека сега предвидува раст на руската економија за 2,6 отсто оваа година, двојно повеќе од очекуваното во октомври.
Голем дел од банкарскиот сектор на земјата е отсечен од меѓународниот меѓубанкарски систем за плаќање Свифт и има мал или никаков пристап до западните пазари на капитал како резултат на војната во Украина.
Зголемувањето на хипотеките од 34,5 отсто беше главната причина за скокот на заработката на банките, поттикнат од дарежливата владина програма за стимулација дизајнирана да ја поттикне побарувачката на потрошувачите. Субвенционираните хипотеки сочинуваат повеќе од половина од новите станбени кредити.
Критичната каматна стапка на ЦБР изнесува 16 отсто по петте зголемувања што започнаа во јули, кога стапката беше 7,5 отсто. Се приближува до највисокото ниво на сите времиња од 20 отсто, постигнато директно по инвазијата на Украина.
Додека општите каматни стапки на рускиот пазар на хипотеки се околу 14 отсто, субвенционираните станбени кредити се издаваат до 8 отсто – и 6 отсто за млади семејства – со разликата покриена од државниот буџет.
Руските граѓани брзаат да земат хипотеки или поради стравот дека програмата нема да биде продолжена по летото, или брзо да инвестираат девалвирани рубљи во недвижен имот, се вели во извештајот на ЦБР.
Креаторите на политиките и регулаторите изразија загриженост дека субвенционираните заеми имаат контрапродуктивен ефект, прегревајќи ги цените на куќите наместо да ги направат становите подостапни и да ја стимулираат побарувачката.
Друг фактор што придонесува за домашниот кредитен бум е кредитирањето на оние кои купуваат средства од меѓународни компании, кои или биле принудени да ги продаваат поради санкциите или кои биле експроприрани од државата.
Агрегатното корпоративно кредитно портфолио на банките порасна за повеќе од 20 отсто во 2023 година, со 500 милијарди рубли нови заеми поврзани со зделките со странски компании кои ја напуштаат Русија, се вели во извештајот на ЦБР.
Капиталот и билансите на заемодавците исто така беа подобрени од намалувањето на трошоците за ризик поради олабавување на регулаторните барања и значајната ревалоризација на валутата, се додава во извештајот.
„Банкарскиот сектор изгледа стабилен и не гледам никакви црвени знамиња во моментов“, рече Александра Прокопенко, нерезидентен соработник во Карнеги Русија Евроазија, која претходно работеше за ЦБР. „Секторот повторно акумулира пари. Доколку руската економија се соочи со друг надворешен шок, таа ќе има тампон што може да се распореди – и Владата нема да мора да троши пари за да ја спаси“.
