Предлогот на Европска комисија за долгорочниот буџет на ЕУ за периодот од 2021 до 2027 година објавен денеска покажува дека средствата наменети за проширување се 1,2 пати повисоки во однос на претходниот буџетски период, но ниту една земја не влезе во Унијата од 2014 до 2020 година.
Земјите од Западен Балкан (Србија, Црна Гора, Македонија, Албанија, Босна и Херцеговина и Косово) сфаќаат дека расположението е променето од 1 мај 2004 година, кога ЕУ ги отвори своите врати за 10 нови членки.
Средствата за кандидатите за ЕУ се нарекуваат „претпристапна помош“, а претходниот термин „проширување“ не се спомнува ниту еднаш во документот на 31 страница.
„Инструментот за претпристапна помош ќе ги поддржи земјите кандидати и потенцијалните кандидати на нивниот пат кон исполнување на критериумите за пристапување. Покрај тоа, тој ќе придонесе за постигнување на пошироки европски цели за обезбедување стабилност, безбедност и просперитет во непосредното соседство на Унијата. Исто така, таа ќе биде позиционирана во контекст на Стратегијата за Западен Балкан и ќе ги одразува случувањата во односите со Турција“, е единствениот текст во документот што се однесува на претендентите за ЕУ.
Во последниве години Унијата го избегнува терминот „проширување“, заменувајќи го со „Западен Балкан“, со што ја исклучува Турција, земја која, според претседателот на Комисијата, Жан-Клод Јункер, со гигантски чекори се оддалечува од ЕУ.
Самитот на 19 октомври одлучи да ги намали претпристапните фондови за Турција и повторно да ги ориентира некои од нив за граѓанското општество во земјата.
Претпристапната помош за периодот 2021-2027 ќе биде 1,2 пати повисока во споредба со претходниот буџет, односно 12,865 милијарди евра.
Хрватска беше последната земја која пристапи во ЕУ во 2013 година. Кога сегашната комисија ја презеде функцијата, Јункер рече дека нема да има проширување во неговиот мандат.
Стратегијата за проширување на Европска комисија од 2018 година првпат не ја спомнува Турција. Во неа се вели дека до 2025 година ЕУ би можела да стане поголема од 27 члена. Црна Гора е издвоена како фаворит, а исто така и Србија.
Само овие две земји спроведуваат преговори за пристап. Македонија и Албанија би можеле да следуваат, под услов првата да го реши спорот за името со Грција. Одлуката ќе биде донесена едногласно на самитот на ЕУ во јуни.
Прашан дали предложениот буџет на ЕУ воопшто дозволува пристапување, комесарот за буџет Гинтер Етингер рече дека доделените пари се дизајнирани да помогнат во реформите во следните десет години. Ниту едно евро во предлогот не е доделено за проширување, додаде. Ако влезе нова земја-членка, ЕУ ќе го зголеми финансирањето, како што беше случај со Хрватска, дополни тој.
