Книга за бугарскиот цар БУГАРСКИОТ ЦАР Борис III издадена во јуни јасно укажува што прават основачите на клубот во негова чест отворен во Охрид и македонските власти кои не го спречуваат неговото отворање.
Книгата издадена годинава целосно го деконструира, како што се вели, неговото негативно влијание врз Евреите, наспроти попозитивните наративи кои Бугарија се обидува да ги претстави пред светот.
Книгата укажува дека отворање на клубот со име на антисемитистот и наци соработник во Охрид треба да се гледа не само како обид на Бугарите во Македонија да провоцираат тензии туку и како обид на официјална Софија да го рехабилитира човекот што дозволил над 7000 Евреи од Македонија да умрат во Треблинка.
Наративот на Бугарија е дека Борис III бил спасител на Евреите. Но, во реалноста, тој се здружил со Хитлер за да ги врати териториите во Тракија и Македонија, изгубени за време на Втората балканска војна во 1913 година, пишува Ерусалим Пост во анализата на книгата која ги открива страните на Борис Трети кои Бугарите сакаат да ги скријат.
Многумина веруваат дека Бугарија, како и Данска, ги спасила своите Евреи од нацистичките логори на смртта. Книгата „Украдениот наратив на бугарските Евреи и холокаустот“ (Роуман и Литлфилд) од Џеки Комфорти, заедно со Марта Алаџем Блумфилд, раскажува поинаква приказна.
Тоа е наратив кој потсетува на сојузот на Бугарија со Хитлер за враќање на териториите во Тракија и Македонија, изгубени за време на Втората балканска војна во 1913 година.
Ви пренесуваме делови од текстот објавен од ЏП за книгата на авторите од кои еден е потомок на бугарски Евреи кои самите ги преживеале грозоморите кои се направени со дозвола на Борис Трети:
Во март 1941 година, Бугарија им се придружи на силите на Оската и и дозволи на германската армија да ги премине нејзините граници за да ги нападне Грција и Југославија. Неколку недели подоцна, Бугарија ги окупираше Западна Тракија и Источна Македонија – а нејзините вооружени сили го надгледуваа испораката на 11.343 Евреи до Гестапо во Виена, кои потоа ги транспортираа во логорите на смртта во Треблинка.
Бугарскиот крал Борис III одбил да ги послуша молбите на Чарлс Редарт, дипломат на неутрална Швајцарија, да ги запре депортациите. Бугарите помагале и во германската окупација на Србија, во која животот го загубиле речиси 20.000 Евреи.
Марта Блумфилд е историчар која пишува за малцинствата, имигрантите и бездомниците. Џеки Комфорти, документарист, сепак, е син на бугарски Евреи кои сведочеа за тие страшни години, преживеаја и стигнаа до Соединетите држави. За двајцата автори, оваа приказна е лична.
Деконструирање на митот за Борис Трети
Тие го деконструираат митот што го прикажува Борис како „спасител на Евреите“ – мит што подоцна го подигнаа и монархистите и комунистите за да ги унапредат политичките агенди. Како што коментираше Борис на 22 јуни 1943 година: „Големата штета на човештвото низ генерациите е предизвикана од еврејскиот дух на профитерство“ и го поврза со „сегашната глобална катаклизма“.
Во телеграмата до германскиот министер за надворешни работи Јоаким фон Рибентроп, Борис се согласил и на депортација на илјадници Евреи од самата Бугарија, покрај оние на освоените територии. Останатите 25.000, облечени во жолти ѕвезди, ќе бидат испратени во логори за да бидат регрутирани во работнички баталјони, надгледувани и раководени од бугарската армија. Многумина потоа сведочеа за бруталноста на нивните воени надзорници и за суровоста на условите.
Борис му рекол на Хитлер дека нема да испрати Бугари да се борат заедно со нацистите во нападот на Советскиот Сојуз, но, од друга страна, јасно мислел дека размената на Евреите и другите етнички групи за територија е исплатлива зделка. Неговата надеж била дека ќе добие етнички исчистена Голема Бугарија да го заземе своето место меѓу народите.
Комфорти и Блумфилд раскажуваат како во јануари 1941 година, Борис со задоволство потпишал закон со кој се легитимирал државниот антисемитизам и во суштина ја прифатил нацистичка Германија. Самиот Борис припаѓал на Куќата на Саксобурготски, како и британското кралско семејство. Бугарија сепак се усогласи со Германија во двете светски војни. Навистина, речиси илјада Евреи загинаа борејќи се за таткото на Борис за време на Првата светска војна.
Само неколку децении подоцна, на Евреите им беше забрането да влезат во војска и да имаат јавни функции. Еврејските организации беа затворени и беше воспоставен систем на квоти за еврејските студенти кои сакаа да влезат на универзитет. Евреите беа принудени да ги отфрлат своите бугарски презимиња, враќајќи се на нивните оригинални еврејски презимиња.
Бугарските Евреи реагирале со приклучување кон отпорот. Авторите проценуваат дека до 10% од партизаните биле Евреи.
Илјадници бугарски Евреи навистина преживеаја, но тоа не беше поради Борис. Наместо тоа, тоа се должи на притисокот врз него од страна на православното христијанско свештенство, интелигенцијата и генерално луѓето со добра волја.
Кај кралот редовно интервенирале митрополитите софиски Стефан и Пловдивски Кирил. Тие извонредно побрзаа да собираат Евреи, чекајќи депортација и ревносно чувани од бугарската полиција – и го обезбедија нивното ослободување. Во мај 1943 година, марш, на кој присуствуваа и Евреи и не-Евреи, протестирајќи поради планираните депортации и предводен од рабините Даниел Зион и Ашер Хананел, започна од софиската синагога. Зачудената полиција набрзо се нафрли на демонстрантите, но уапси само Евреи.
Во 1996 година, JNF во својата мудрост посвети шума на Борис. Многу бугарски Евреи ширум светот беа вчудоневидени од овој потег и крајно лути. Тоа во суштина го почитуваше ревизионистичкиот поглед на историјата и ја зголемуваше болката на преживеаните. На негово место на крајот беше подигнат споменик на депортираните Евреи од Тракија и Македонија.
Џеки Комфорти и Марта Блумфилд ни дадоа услуга на нас останатите во расветлувањето на мрачната и сложена историја на Балканот. Во ерата на дезинформации и лажни вести, нивното макотрпно истражување ја врати оваа ужасна епизода од еврејската историја за пошироката публика и ги турна настрана оние кои се вешти да манипулираат со неа. Тоа е достапно и интересно четиво.
Книгата ,,Украдениот наратив на бугарските Евреи и холокаустот” од Џек Комфорти Лексингтон и Марта Блумфилд има 456 страници и може да се купи онлајн за 125 долари.
