Мартенс: Бугарското вето е израз на моќ не на право, ќе трае долго

Еден од најдобрите познавачи на состојбите во Југоисточна Европа германскиот новинар Михаел Мартенс, кој 25 години е дописник за Франфуртер Алгемајне Цајтунг носи неколку заклучоци по посетата на Бугарија:



1. Софија нема наскоро да го тргне ветото за Македонија

2. Бугарија како свој аргумент го користи долгогодишното блокирање на Грција за членство на Македонија во НАТО

3. Веројатноста од предвремени избори во Бугарија е голема

4. Колку повеќе притисок врз Бугарија толку потврди ќе стануваат позициите на Софија

5. Спорот Бугарија и Македонија не е за тоа кој е во право, туку кој е помоќен

Дел од ставовите на Мартенс објавени во Франкфуртер Алгемајне Цајтунг:

По една недела интересни разговори во Софија, се враќам дома со впечаток дека Бугарија нема наскоро да го укине ветото против Македонија. Што е уште поважно: доколку ЕУ и нејзините главни престолнини се обидат да ја притиснат Софија да го стори тоа, тоа би можело да има спротивен резултат.

Многу од луѓето со кои разговарав беа добро поставени да дадат информирани коментари, но не ми дозволија да ги цитирам по име. Други направија. Врз основа на тие разговори, составив тема за иднината на политиката за проширување на ЕУ на Балканот од бугарска перспектива:

ЕУ сака да покаже геополитичка определба кон Русија на Балканот со заживување на заспаниот процес на проширување. Бугарија е најголемата пречка кон оваа цел во моментов – и веројатно ќе биде уште долго време.

Се сеќавате на самитот на НАТО во 2008 година? Во тоа време во Букурешт, целата алијанса, предводена од американскиот претседател Џорџ В. Буш, сакаше да ја покани С. Македонија (тогаш наречена Фиром) во НАТО. Но, тоа го спречи Грција.

Грчкиот премиер Константин Караманлис јасно стави до знаење во Букурешт дека доколку е потребно, Атина ќе стави вето на секоја одлука за прием на „Поранешна Југословенска Република Македонија“, дури и под ова привремено име, во НАТО.

Воопшто не ја импресионираше Атина што беше сосема сама и дека нејзината закана со вето беше отворено кршење на грчко-македонската привремена спогодба од 1995 година, поддржана од ОН. (Како што ќе потврди Меѓународниот суд на правдата во 2011 година).

И покрај сите разлики во детали, корисно е да се има предвид самитот во Букурешт кога се оценува моменталната позиција на Бугарија и можните идни политики.

Верувањето дека ЕУ треба само да изврши доволен притисок и тогаш Бугарија во одреден момент ќе попушти може да биде погрешно не само затоа што земјата може да оди на четврти парламентарни избори во рок од 18 месеци.

Поранешниот министер за правда Христо Иванов, кој со години се залага за зајакнување на владеењето на правото и вистинските реформи во судството, важи за прагматист, а не за националист. Тој ми кажа:

„Доколку ЕУ или големите престолнини извршат притисок врз Софија за прашањето за Македонија, постои опасност тоа да има спротивен ефект од посакуваниот.

„Бугарија нема да попушти, напротив: позициите ќе се зацврстат. Европскиот притисок е подарок за националистичките сили во Бугарија и идеален наратив за Владимир Путин и русофилите“, предупреди г-дин Иванов.

Навистина: „Арогантната Европа ја турка сиромашната Бугарија“ е одлична приказна за медиумите на Путин и таа веќе се слуша на различни мрежи.

„Тогаш ќе се гледа како прашање на „национална чест“ да не бидеме „газирани“ од Европа“, предвидува Иванов и додава: „Самитот во Букурешт денес многумина го користат како пример во Бугарија: вака треба направи го.”

Ако се добие впечаток дека Бугарија попушти под притисок, може да се појави домашен наратив кој вели дека додека Грција ги бранеше своите национални интереси против светот, Бугарија е премногу слаба за да го стори тоа. Ниту еден лидер нема да може да преживее таков наратив, додаде г-дин Иванов.

„Решение на конфликтот со Македонија е можно – но не под временски притисок или преку меѓународно мешање што може да биде погрешно разбрано или претставено како ултиматум. Притисокот врз Бугарија може да доведе до тоа да се вратиме на почеток или уште полошо.

„Ваквиот развој на настаните ќе ги зајакне рабовите и ќе ги ослаби прагматичните сили на центарот кои сакаат решение“. (Франција се поздравува…) „На овој начин ЕУ може да ја изгуби Бугарија како конструктивен партнер“, заклучи г-дин Иванов.

Мојот личен заклучок по многу разговори во Софија деновиве во тек и вон-запис: Без разлика колку и да изгледа апсурдно најголемиот дел од бугарската позиција кон Македонија, ставањето на Софија под (директен) притисок нема да успее.

Конфликтот меѓу Македонија и Бугарија не е за тоа кој е во право, а кој не. Се работи за моќ. А моќта е на страната на Бугарија. Ако Бугарија сака паметно да ја користи својата моќ, тоа може да дојде само одвнатре.

Бугарија, слаба држава која обично не е во центарот на ништо, е во ретка ситуација да може да влијае на политиката на ЕУ, иако моментално само на деструктивен начин. Темата која до пред неколку години беше речиси непостоечка тема, стана камен на сопнување што никој не може да го игнорира.

Додека некои западни соговорници велат дека иако тоа го поткопува кредибилитетот на ЕУ на Балканот, Бугарија не треба ниту да биде внесена во Шенген или во еврозоната (без разлика дали е технички подготвена или не), задржувањето на членството во овие случаи тешко дека ќе се промени. многу.

Мнозинството Бугари и онака не го сакаат еврото, а Шенген е убав за поседување, но не и победник на гласови. Резиме: Нема брз лек, уште помалку по најновите политички превирања во Бугарија. (Ќе биде среќен што ќе се докаже дека не сум во право за ова.)