ЕУ мора да изгради сопствена надворешна политика ако сака да остане релевантна и да ги зачува своите вредности, изјави водечкиот светски економист Џефри Сакс пред Европскиот парламент во Брисел претходно оваа недела.
Сакс е американски економист и професор ги советуваше владите и меѓународните организации и имаше клучна улога во кризите во Латинска Америка, Источна Европа, Африка и во земјите од поранешна Југославија, особено во Словенија.
„На Европа и треба надворешна политика. Вистинска“, рече тој.
„Не е политиката „Да, ќе преговараме со Трамп и ќе се сретнеме на половина пат“.
Тој додаде дека ЕУ и НАТО мора подобро да ги разликуваат своите улоги на глобалнен план.
„Со сета почит кон Брисел, преместете го седиштето на НАТО алијансата на друго место. ЕУ и НАТО се сосема различни работи, а нивната конфузија е смртоносна. Тие се сосема различни работи. Европа е многу подобра од НАТО. Според мене, НАТО повеќе не е потребен.
„Сакав да го укинам во 1991 година. Но, бидејќи САД го гледаа НАТО како инструмент на хегемонија, а не како одбрана од Русија, тој продолжи да постои. Но, оваа конфузија меѓу НАТО и Европа е смртоносна. Бидејќи проширувањето на Европа значеше проширување на НАТО.
„Јас би го укинал НАТО, а можеби Трамп ќе го стори истото. Можеби Трамп ќе го нападне Гренланд. Кој знае? Тогаш навистина ќе дознаете што значи НАТО. Значи, мислам дека Европа треба да инвестира во својата безбедност“, рече тој.
Што се однесува до повикот на американскиот претседател Доналд Трамп до членките на НАТО да ги зголемат воените трошоци на 5% од БДП, наместо моментално бараните 2%, Сакс рече дека бројката е „смешна и апсурдна“.
„Пет проценти се апсурдни, смешни, целосно апсурдни. Никој не треба да ја троши таа сума. Два до три проценти од БДП, веројатно во сегашните околности. Она што јас би го направил, патем, е да купувам европски производи. Затоа што, всушност, она што е чудно, но за жал вистинската вистина во овој свет, е дека многу технолошки иновации доаѓаат од воениот сектор бидејќи владите инвестираат во воениот сектор.
Тој го нарече Трамп „дилер со оружје“ и смета дека зголемувањето на трошоците им служи само на американските интереси. Тој го повика блокот да се фокусира на „обединета европска безбедносна структура“ наместо на НАТО и да инвестира во европското производство на оружје, трошејќи меѓу 2 и 3 отсто од БДП, со оглед на „актуелните околности“.
„Европа го загуби гласот“
Сакс ја критикуваше, како што ја нарече, експанзионистичката американска надворешна политика од падот на СССР во 1991 година и растечкото верување дека САД управуваат со светот и не мора да размислуваат за алтернативи бидејќи обезбедуваат глобална доминација.
Европа секогаш ја следеше американската доктрина, со исклучок на одредени земји кои се спротивставија на инвазијата на Ирак во 2003 година.
„Тоа беше последен пат Европа да има глас“, вели Сакс.
